Selor geldt als de referentie voor het meten van taalcompetenties in België. Naast onze drie klassieke landstalen test Selor sinds mei 2014 als eerste en enige in België ook de taalcompetenties voor gebarentaal in de beroepscontext. “Zo willen we dat deze taal en haar gebruikers meer erkenning en dezelfde rechten als de anderen krijgen”, aldus Vincent Van Malderen en Etienne Devaux, die bij Selor dit project in goede banen hebben geleid.

Waarom lanceert Selor testen en de bijbehorende certificaten voor gebarentaal?

Vincent Van Malderen, product & innovation manager: “Het bieden van gelijke kansen is een kerntaak voor Selor. Dit project zien wij dan ook als een vorm van sociaal engagement en van ‘inclusie’, waarbij personen met een handicap, leerstoornis of ziekte meer kansen krijgen op de arbeidsmarkt. Binnen die filosofie zijn we op zoek gegaan naar een manier om taaltesten te kunnen afnemen bij doven en doofstommen voor gebarentaal. De test is uiteraard ook van toepassing op horende gebruikers van gebarentaal.  Voor hen kan het verzilveren van deze competentie een meerwaarde hebben.”

Waarom heeft Selor een procedure hiervoor uitgewerkt?

Etienne Devaux, taalmethodoloog bij Selor: “In België heb je twee erkende gebarentalen: de Vlaamse Gebaren Taal (VGT) en de Langue des Signes de Belgique Francophone (LSFB). Voor beide bestaan er taalopleidingen, en er zijn bijvoorbeeld ook examens voor professioneel tolken gebarentaal, maar er was nog geen officiële erkenning onder de vorm van een test en een certificaat specifiek voor de beroepscontext. Die leemte wilde Selor opvullen. Het doel is dus om de competenties op vlak van gebarentaal beter in de verf te zetten bij de werkgevers en om gebarentaal meer onder de aandacht te brengen.”

Is de procedure voor taaltesten gebarentaal dezelfde als die voor ‘gewone’ talen?

Vincent: “De taaltesten bij Selor zijn allemaal gebaseerd op het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen, dat de principes vastlegt om taalcompetenties in een professionele omgeving of in andere contexten te meten. Diezelfde principes gelden ook voor gebarentaal, maar ze omzetten in een praktische procedure, was een zware opdracht. Om die tot een goed einde te brengen, hebben we beroep gedaan op experts gebarentaal uit de academische wereld.”

Welke uitdagingen waren er om dit project tot een goed einde te brengen?

Etienne: “Gaandeweg stootten we op tal van praktische uitdagingen, maar die hebben we dankzij de hulp van experts en via co-creatie allemaal kunnen overwinnen. Ik geef een voorbeeld: een van de indicatoren voor taalcompetenties is de uitspraak. Maar hoe meet je dat in gebarentaal? Uiteindelijk hebben we hiervoor een methode ontwikkeld waarbij wordt gekeken naar de vloeiendheid van de bewegingen en het correct gebruik van de 3 dimensies in de ruimte. Ook het geven van feedback achteraf verloopt anders. Na afloop van de test geeft de jury feedback via gebarentaal. En daarbij worden de juryleden gefilmd. De kandidaat krijgt dan achteraf het digitaal filmpje met deze feedback toegestuurd. Zo krijgen alle kandidaten feedback in de taal van de test, een taal die ze zeker begrijpen. Of het een horende, slechthorende of dove persoon doet er niet toe.”

Hoe en wanneer organiseert Selor nu de certificering voor gebarentaal?

Vincent: “De procedure staat nu volledig op punt. We hebben ze al één keer georganiseerd voor beide gebarentalen, met zeer goede resultaten en positieve reacties van alle deelnemers. In de eerste plaats richten we ons tot de werkgevers, ongeacht of het nu gaat om overheidsdiensten en bedrijven, maar we bekijken ook de mogelijkheden voor individuele kandidaten die interesse hebben voor de gebarentaal. Als organisaties de taalcompetentie gebarentaal willen laten certificeren voor een of meer van hun werknemers, dan kunnen ze ons contacteren. Een kans om enerzijds concreet aan te tonen dat zij belang hechten aan gebarentaal binnen hun organisatie en hun dienstverlening, anderzijds om de taalcompetenties van hun medewerkers te valoriseren in het kader van het competentiemanagement.”